Gelişim bozukluğu, çocuğun fiziksel, bilişsel, dil veya davranışsal gelişimini etkiler. Günlük işlevleri etkileyebilir ve genellikle kişinin yaşamı boyunca devam eder. Gelişimsel bozukluklar, görme gibi fiziksel yetenekleri ve öğrenme gibi zihinsel yetenekleri etkileyebilir. Bu durumların çoğu, vücudun birden fazla bölümünü veya sistemini etkileyebilir ve bu durum, bireyin fiziksel, zihinsel ve duygusal gelişimini olumsuz etkileyebilir.
En yaygın gelişimsel bozukluk zihinsel engelliliktir. Serebral palsi, otizm spektrum bozukluğunun ardından ikinci en yaygın gelişimsel engeldir. Diğer gelişimsel bozuklukları arasında şunlar yer alabilir:
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu
- Angelman Sendromu
- Bipolar bozukluk
- Merkezi işitsel işleme bozukluğu
- Down Sendromu
- İfade edici dil bozukluğu
- Fragile X Sendromu
- İzoDisentrik 15
- Landau-Kleffner Sendromu
- Öğrenme güçlükleri
- Nöral tüp defektleri
- Fenilketonüri
- Prader-Willi Sendromu
- Nöbet bozuklukları
- Tourette Sendromu
- Travmatik beyin hasarı
- Williams Sendromu
Gelişim Bozukluklarının Nedenleri
Gelişim bozukluklarının nedenleri karmaşık ve çok yönlüdür. Genetik faktörler, çevresel etmenler ve prenatal süreçler, gelişim bozukluklarının oluşumunda önemli rol oynar. Genetik faktörler, bireyin DNA’sında bulunan anormallikler veya kalıtsal hastalıklar aracılığıyla gelişim bozukluklarına yol açabilir. Örneğin, Down sendromu gibi kromozomal bozukluklar, genetik nedenler arasında sayılabilir. Bu tür bozukluklar, bireyin fiziksel ve bilişsel gelişimini etkileyebilir.
Çevresel etmenler de gelişim bozukluklarının önemli bir parçasıdır. Anne karnındaki beslenme, anne-baba psikolojik durumu, çevresel toksinler ve stresli yaşam koşulları, çocukların gelişimini etkileyebilir. Örneğin, hamilelik sırasında alkol tüketimi veya sigara içimi, fetüsün gelişimini olumsuz etkileyerek doğum sonrası gelişim sorunlarına yol açabilir. Ayrıca, erken çocukluk döneminde yaşanan travmalar, aile içi şiddet veya yoksulluk gibi sosyal faktörler, çocuğun gelişiminde olumsuz etkiler yaratabilir.
Gelişim bozukluklarının nedenleri arasında prenatal, perinatal ve postnatal süreçler de bulunmaktadır. Prenatal süreçte, anne karnındaki beslenme ve sağlık durumu, fetüsün gelişimini etkiler. Perinatal süreçte, doğum sırasında yaşanan komplikasyonlar ve doğum sonrası bakım, çocuğun sağlığını etkileyebilir. Postnatal süreçte ise, çocukluk dönemindeki beslenme, eğitim ve sosyal etkileşimler, gelişim süreçlerini etkileyen önemli faktörlerdir.
Gelişim geriliğine neden olan hastalıklar nelerdir?
Gelişim geriliği, çocuğun fiziksel, bilişsel, iletişimsel, sosyal, duygusal veya davranışsal becerilerini etkileyebilir. Bazı gelişimsel gecikmelerin tanımlanabilir bir nedeni vardır. Ancak birçok çocukta gecikmenin veya birden fazla gecikmenin nedeni net değildir. Çocuklarda gelişimsel gecikmelere birçok durum yol açabilir.
En sık görülen rahatsızlıklardan bazıları şunlardır:
Down Sendromu
21. kromozomun fazladan olmasından kaynaklanan genetik bir bozukluktur.
Fragile X Sendromu
Zihinsel engelliliğe yol açan genetik bir rahatsızlıktır.
Serebral Palsi
Kas tonusunu, hareketi ve motor becerileri etkiler.
İşitme kaybı
Konuşma ve dil gelişimini etkileyebilir.
Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB)
Sosyal, iletişimsel ve davranışsal becerileri etkiler.